Po ogłoszeniu upadłości konto może działać inaczej, a z pracy lub banku mogą przyjść pytania o kontakt z syndykiem. Syndyk to osoba wyznaczona przez sąd do prowadzenia spraw związanych z majątkiem osoby upadłej, ale zakres jej działań ma granice i nie oznacza, że może dowolnie zabrać każdą wypłatę.

Syndyk zarządza sprawą, a sąd rozstrzyga o oddłużeniu
- Rola syndyka obejmuje ustalenie majątku i wierzytelności oraz czynności przewidziane w postępowaniu.
- Zakres masy upadłości zależy od przepisów i rodzaju składnika majątku.
- Spór z syndykiem można skierować do sądu upadłościowego w przewidzianym trybie.
- O oddłużeniu i planie spłaty rozstrzyga sąd.
Syndyk prowadzi sprawę, a komornik egzekucję
Po postanowieniu o ogłoszeniu upadłości zmienia się osoba zarządzająca majątkiem objętym postępowaniem. Sąd wyznacza syndyka, który ustala skład masy upadłości, kontaktuje się z wierzycielami i może likwidować majątek, czyli sprzedawać jego składniki w celu zaspokojenia wierzycieli. Nie jest pełnomocnikiem osoby zadłużonej i nie decyduje samodzielnie o jej oddłużeniu.
Komornik działa w egzekucji, a syndyk w postępowaniu upadłościowym. Po ogłoszeniu upadłości postępowania egzekucyjne dotyczące majątku wchodzącego do masy ulegają zawieszeniu, a po uprawomocnieniu się postanowienia są umarzane w zakresie określonym w ustawie. Samo złożenie wniosku o upadłość tego skutku jeszcze nie wywołuje.
Uważam, że najbezpieczniej traktować syndyka jako zarządcę postępowania, a nie osobę, która ma rozwiązać wszystkie problemy finansowe dłużnika. Sąd pozostaje odrębnym organem i to on rozstrzyga między innymi o planie spłaty.
Masa obejmuje majątek, ale nie całą pensję
Obawa, że syndyk może przejąć każdą rzecz i każdą wypłatę, jest zrozumiała, lecz zbyt szeroka. Zgodnie z art. 61-63a Prawa upadłościowego do masy co do zasady wchodzi majątek należący do osoby upadłej w dniu ogłoszenia upadłości oraz nabyty później, ale ustawa przewiduje wyłączenia. Do masy nie trafia między innymi część wynagrodzenia za pracę, której nie można zająć.
Przepisy przewidują też ochronę części dochodu zależną od sytuacji domowej. Sędzia-komisarz może na wniosek osoby upadłej lub syndyka ustalić tę część inaczej, biorąc pod uwagę szczególne potrzeby, w tym stan zdrowia i potrzeby mieszkaniowe. Jeśli jest spór o to, czy konkretny przedmiot należy do masy, sprawę rozstrzyga sędzia-komisarz.
Dlatego informacja o „zajęciu konta” sama w sobie nie wyjaśnia, czy środki ostatecznie powinny pozostać do dyspozycji syndyka. Liczy się źródło pieniędzy i rodzaj świadczenia, a przy wpływach z pracy również sposób wyliczenia części chronionej.
| Sytuacja | Możliwy skutek | Co zrobić |
|---|---|---|
| Na rachunek wpływa pensja lub świadczenie związane z pracą | Część chroniona nie powinna wejść do masy, lecz bank może wymagać wyjaśnienia blokady. | Przekaż syndykowi pasek płacowy lub dokument o świadczeniu i wyciąg pokazujący jego źródło. |
| Na wspólnym rachunku są pieniądze innej osoby | Może powstać spór o pochodzenie środków i ich przynależność. | Zbierz historię wpływów oraz dokumenty wskazujące, kto otrzymał dane pieniądze. |
| Nie wiadomo, czy rzecz lub środki wchodzą do masy | O przynależności może rozstrzygnąć sędzia-komisarz. | Opisz składnik i przedstaw dowody syndykowi; w razie potrzeby złóż wniosek o rozstrzygnięcie. |
Po postanowieniu od razu udokumentuj dochody i potrzeby
Sam fakt, że konto zostało zablokowane albo syndyk jeszcze się nie odezwał, nie przesądza o tym, jak zostanie potraktowana każda wpłata. Zbierz postanowienie o ogłoszeniu upadłości, dane kontaktowe syndyka, wyciąg z rachunku oraz dokumenty o źródle dochodu. Jeśli na utrzymaniu są inne osoby albo występują szczególne potrzeby zdrowotne czy mieszkaniowe, opisz je i dołącz potwierdzenia, bo mogą mieć znaczenie przy ustalaniu części dochodu pozostającej poza masą.
Gdy rachunek jest niedostępny, napisz do syndyka i banku, wskaż pilne wydatki na utrzymanie oraz poproś o informację, jak uzyskać dostęp do środków chronionych. Zachowaj potwierdzenia kontaktu. W sprawach dotyczących dochodu przepisy pozwalają złożyć do sędziego-komisarza wniosek o inne określenie części wyłączonej z masy, jeśli przemawiają za tym szczególne potrzeby.
Wierzyciele zgłaszają wierzytelności, a syndyk ustala ich listę i prowadzi czynności związane z majątkiem. Po likwidacji majątku może przedstawić sądowi projekt planu spłaty albo informację o przesłankach do innego rozstrzygnięcia. To sąd ocenia sytuację i wydaje postanowienie o planie spłaty lub oddłużeniu, więc nie należy utożsamiać kontaktu z syndykiem z końcową decyzją w sprawie długów.
Błąd lub zaniechanie syndyka można zaskarżyć
Gdy problem dotyczy konkretnej czynności syndyka albo braku działania, można wnieść skargę do sądu upadłościowego. Art. 49112a Prawa upadłościowego przewiduje, że składa się ją za pośrednictwem syndyka, którego czynność lub zaniechanie jest kwestionowane. Termin wynosi siedem dni: zależnie od sytuacji liczy się go od dokonania czynności, zawiadomienia o niej albo uzyskania o niej wiadomości; przy zaniechaniu biegnie od chwili, gdy skarżący dowiedział się, że czynność miała być dokonana.
W skardze opisz, co dokładnie kwestionujesz, czego oczekujesz od sądu i dlaczego. W postępowaniu pisma wnosi się przez system teleinformatyczny obsługujący sprawy upadłościowe, z uwzględnieniem ustawowych wyjątków. Syndyk ma przekazać skargę do sądu w ustawowym trybie, chyba że uwzględni ją w całości. Samo wniesienie skargi nie wstrzymuje automatycznie zaskarżonej czynności, dlatego przy pilnym zagrożeniu trzeba wyraźnie zawnioskować o jej wstrzymanie.
Przykład: jeżeli syndyk zapowiada sprzedaż przedmiotu, który według Ciebie nie należy do masy, zachowaj zawiadomienie, dokument zakupu lub inny dowód własności i szybko opisz spór. Nie ograniczaj się do telefonu, bo skarga wymaga wskazania zaskarżonej czynności oraz żądania. Przy wątpliwościach co do terminu albo sposobu wniesienia pisma skonsultuj dokumenty z prawnikiem.
Syndyk nie wydaje końcowej decyzji o oddłużeniu
Rola syndyka zwykle kończy się na wykonaniu czynności przewidzianych w postępowaniu, w tym zebraniu informacji o majątku i wierzycielach oraz przedstawieniu sądowi projektu dalszego rozstrzygnięcia. Plan spłaty i oddłużenie ustala sąd, oceniając między innymi możliwości zarobkowe, koszty utrzymania oraz sytuację osób pozostających na utrzymaniu upadłego.
Przed wysłaniem pisma sprawdź, czy podajesz numer sprawy, opisujesz źródło sporu i dołączasz dokumenty, które potwierdzają Twoje twierdzenia. Taka uporządkowana korespondencja pomaga odróżnić błąd w działaniu od problemu, który wymaga decyzji sądu. Tekst ma charakter informacyjny i nie zastępuje porady prawnej; przed podjęciem decyzji dotyczącej majątku, skargi lub terminu skonsultuj sprawę z prawnikiem.